Dünyadan Haberler
Moderator
ABD ve İran arasında, Pakistan’ın başkenti İslamabad’de gerçekleşen ancak sonuç alınmayan müzakerenin ardından yeni bir görüşme için hazırlık yapılıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, olası bir anlaşmayla ilgili oldukça olumlu yorumlar yaptı. Trump, Fox News’a yaptığı açıklamada, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşa ilişkin “Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum” dedi. Trump, “Biliyorsunuz, eğer şu an oradan tamamen çekilip gitsem, o ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaları 20 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi, neler olacağını göreceğiz. Sanırım bir anlaşma yapmayı canıgönülden istiyorlar” ifadelerini kullanan Trump, saldırı kararı almaması durumunda şu an nükleer silah sahibi bir İran ile karşı karşıya kalmış olacaklarını ileri sürdü. Trump, İran’da yeni bir “rejimin kurulduğunu” savunarak, “Karşılaştırınca oldukça makul olduklarını düşünüyoruz. Gerçekten yeni bir rejim ve bence çok iyi gidiyoruz” dedi. Trump, “Bu bütün mesele, nükleerin olmamasıyla ilgili. Onlar nükleer silaha sahip olamazlar” diyerek, İran’ın nükleer silaha sahip olması durumunda “bir süre daha onlarla uğraşmak zorunda kalacaklarını” söyledi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise, Trump’ın İran’la dar değil, “kapsamlı” bir anlaşma yapmak istediğini ve bunun için müzakerelere devam edeceklerini söyledi. Vance, müzakerelerin devam edeceğini ve potansiyel bir anlaşma konusunda iyimser olduğunu dile getirdi.Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de İran’la geçici ateşkesin uzatılması için yoğun müzakerelerin devam ettiğini ve görüşmelerin “verimli” geçtiğini açıkladı.
Şerif Türkiye’ye geliyor
Nitekim konuyla ilgili diplomasi trafiği hızlandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye’nin de aralarında bulunduğu üç ülkeyi kapsayan dört günlük bir geziye başladı. Bu gelişme, Pakistan’ın hafta sonu gerçekleşen ilk tur görüşmelerin ardından İslamabad’da olası bir ikinci tur ABD-İran görüşmelerine hazırlandığı bir dönemde yaşandı. Şerif’in temaslarının, 21 Nisan’da sona erecek geçici ateşkes öncesinde ikinci tur ABD–İran görüşmelerine zemin hazırlamayı amaçladığı ifade ediliyor.
Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir’in başkanlığındaki üst düzey heyet de dün, ABD’den İran’a bir mesaj iletmek ve iki ülke arasında ikinci tur görüşmeleri planlamak üzere Tahran’a geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Munir’in Tahran’da görüştüğü bildirildi.
‘Müzakere çökerse’ diye asker gönderiyor
ABD Orta Doğu’daki askeri varlığını artırıyor. Washington Post’un haberine göre Pentagon’un yaklaşık 10 bin ek personel konuşlandırdığı belirtilirken, müzakerelerin sonuç vermemesi halinde Trump’a geniş bir saldırı seçeneği yelpazesi sunacağı belirtiliyor. Habere göre deniz hamlelerinin ötesinde, yetkililerin yüksek riskli kara senaryolarını da değerlendirdiği bildiriliyor. Bunlar arasında özel operasyonlarla nükleer materyallerin ele geçirilmesi ve İran’ın stratejik adalarının ya da petrol ihracat tesislerinin işgal edilmesi yer alıyor.
Tahran’dan tehdit: Deniz ticaretini durdururuz
İran ordusu, ABD’nin “deniz ablukası” yoluyla ülkeye ait ticari gemilere ve petrol tankerlerine tehdit oluşturması halinde Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz’de hiçbir ihracat faaliyetine izin vermeyeceğini duyurdu. Tümgeneral Ali Abdullahi abluka sürer ve İran’ın ticari gemileri ve petrol tankerleri için “bir güvensizlik ortamı yaratırsa” bunun ateşkes ihlalinin habercisi olacağını” belirtti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise, limanlara yönelik ablukanın İran’ın ekonomik faaliyetlerini tamamen durdurduğunu savunurken, Amerikan güçlerinin, 6 petrol tankerinden ikisini durdurduğu belirtiliyor.
Trump: Çin İran’a silah göndermeyecek
Trump, Çin’in İran’a silah verdiğini duyduğunu savunarak, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e bu konu hakkında bir mektup yazdığını, onun da karşılık olarak böyle bir şey yapmadığıyla ilgili kendisine bir mektup gönderdiğini ifade etti. Trump sosyal medyadan yaptığı paylaşımda ise, “Çin, Hürmüz Boğazı’nı kalıcı olarak açmamdan çok memnun. Bunu onlar için de dünya için de yapıyorum. Bu durum bir daha asla yaşanmayacak. İran’a silah göndermeyeceklerine dair anlaştılar. Başkan Şi birkaç hafta içinde oraya vardığımda bana kocaman sarılacak. Akıllıca ve çok iyi bir şekilde birlikte çalışıyoruz. Bu, kavga etmekten daha iyi değil mi? Ama unutmayın, gerekirse savaşmakta çok iyiyiz , herkesten çok daha iyi!” ifadelerini kullandı.
‘Çin uydusu kullanıldı’ iddiası
İngiliz “Financial Times” (FT) gazetesi, İran’ın, son savaş sırasında Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini hedef almak için bir Çin casus uydusunu gizlice satın aldığını iddia etti. Sızdırılan İran askeri belgelerinden derlenen habere göre, “TEE-01B” olarak bilinen uydunun, Çin’den uzaya fırlatılmasının ardından, 2024’ün sonlarında Devrim Muhafızları’nın Havacılık ve Uzay Kuvvetleri tarafından satın alındığını gösteriyor. Zaman damgalı koordinat listeleri, uydu görüntüleri ve yörünge analizleri, İranlı askeri komutanların daha sonra uyduya önemli ABD askeri tesislerini izleme görevini verdiğini gösteriyor. FT’nin elde ettiği kayıtlara göre uydu, 13, 14 ve 15 Mart’ta Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nün görüntülerini yakaladı. 14 Mart’ta bu üsteki 5 Amerikan yakıt ikmal uçağı vuruldu. Uydunun, Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü ile Bahreyn’in Manama kentindeki ABD 5. Filo deniz üssünü ve Irak’ın Erbil havaalanına yakın bölgeleri de gözetlediği belirtiliyor.