Magazin
Moderator
ABD Başkanı Donald Trump, NATO ile görüşmelerin ardından Grönland konusunda bir “anlaşma çerçevesi” üzerinde çalışıldığını duyurdu ancak detaylarını vermedi. ABD Başkanı, bu kapsamda Grönland konusunda ilgili Avrupa ülkelerine yönelik 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük vergilerini ise durdurduğunu belirtti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise, görüşmede Danimarka’nın Grönland üzerindeki egemenliği konusunun ele alınmadığını söyledi. Rutte, müzakere çerçevesinin, Kutup bölgesinde güvenliğin sağlanması konusunda olacağını kaydetti.
İlginizi Çekebilir
Anlaşmada ne var?
Trump’ın sözünü ettiği taslak anlaşmada, maddeler arasında Danimarka’nın Grönland üzerindeki egemenliğine saygı ilkesinin yer aldığını belirtildi. Axios’un haberine göre, anlaşma adanın egemenliğinin ABD’ye devrini değil, ‘Altın Kubbe’ füze savunma sisteminin konuşlandırılmasını ve 1951 tarihli Grönland Savunma Anlaşması’nın güncellenmesini öngörüyor.
Anlaşma kapsamındaki diğer maddeler hakkında da bilgi veren kaynaklar, bunlar arasında Grönland’ın güvenliğinin ve NATO’nun Arktik’teki faaliyetlerinin artırılması, ham maddeler konusunda ek çalışmalar gibi başlıkların yer aldığını aktardı. Kaynaklar, anlaşmada ABD’nin inşa ettiği hava savunma sistemi “Altın Kubbe”nin Grönland’a yerleştirilmesi ve Rusya ile Çin’in “kötü niyetli dış etkisine” karşı çıkılmasıyla ilgili maddelere de yer verildiğini anlattı.
‘Kıbrıs gibi’
New York Times’ın haberinde ise NATO’ya bağlı askeri yetkililerin, Grönland’daki bazı sınırlı bölgelerin ABD’ye devrini içeren bir düzenlemeyi görüştüğü aktarıldı. Bu çerçevede ABD’nin söz konusu bölgelerde askeri üsler kurmasının gündemde olduğu ifade edildi. Konuya yakın üst düzey yetkililer, bu modelin İngiltere’nin Kıbrıs’taki egemen askeri üslerine benzer şekilde yapılandırılabileceğini söyledi. Bu üslerin ev sahibi ülkeden ayrı, egemen ABD toprağı statüsünde olması değerlendiriliyor.
Grönland konusunda kriz şimdilik dindirilmiş olsa da, Avrupalı müttefiklerin ABD yönetimine yönelik kuşkuları artık zirveye çıkmış durumda. ABD’nin müttefikleriyle arasındaki güven sarsıldı ve bunun kalıcı olabileceği endişesi sürüyor. Bu şartlar altında dün AB liderleri varılan anlaşmayı görüşmek üzere bir araya geldi.
İsrailli komutandan ‘Savaşa gerek yok’ çıkışı! Şifre su ve enerjide: ‘Vatanı korumakla eş değer’
‘Son ayı binicisi’
The Economist dergisi, bu hafta ABD Başkanı Donald Trump’ı bir kutup ayısının üstüne binmiş şekilde resmettiği bir kapakla çıktı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ayının üstüne binmiş şekilde görselleri sosyal medyada yıllardır paylaşılıyordu. Dergide yapılan analizde, Trump’ın Grönland’ı ilhak tehditlerinin ardından Davos’ta “uzlaşmacı bir tavır” sergilediğinin altı çizildi. Bununla birlikte krizin buzdağının görülen kısmı olduğu ve müttefiklerin ABD’ye güven sorunu yaşadığına dikkat çekildi.
Rutte: Yardıma gelirler
Grönland konusunda orta yolun bulunması için önemli rol üstlenen NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’a, “ABD saldırıya uğrarsa, müttefiklerinizin sizinle birlikte olacağından kesinlikle emin olabilirsiniz” dedi. Rutte, Trump’ın bu yöndeki açıklamasına ilişkin, “(Yardıma) koşacaklar, Afganistan’da koştular. Büyük bedelödeyen her ABD’liye karşılık başka bir NATO ülkesinden, özellikle Hollanda, Danimarka ve diğer ülkelerden, ailesinin yanına dönememiş bir asker vardı” dedi.
‘Gün daha iyi bitti’
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Davos’taki mutabakata ilişkin, “Hala zor ve ciddi durumdayız. Ancak, bazı ilerlemeler de kaydedildi. Artık işler olması gereken yerde” dedi ve “Elbette egemenliğimizden vazgeçmiyoruz” ifadesini kullandı. Frederiksen, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Danimarka veya Grönland adına müzakere etme yetkisinin olmadığını yineledi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ise, ABD’nin Grönland’ın sahibi olmayacağını, adanın ülkesi için “kırmızı çizgi” niteliği taşıdığını söyledi. Rasmussen, “İyi bir görüşme yapmışlar. Danimarka’yı da yakından ilgilendiren Arktik’teki güvenlik durumu ele alınmış. Bu anlamda gün, başladığından daha iyi bitti” dedi.İRFAN KURTULMUŞ Kopenhag