Magazin
Moderator
Asena Yatağan - Türkiye, bu kararı sert biçimde kınarken, uzmanlar, gelişmeye ilişkin Milliyet’e şu değerlendirmeleri yaptı:
‘Her şey 19 Şubat’ta netleşecek’
(Dumlupınar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Hüsamettin İnaç)
“Son dönemde İsrail ile ABD arasında gerek Gazze gerekse Suriye konusunda ciddi ayrışmalar var. Trump başkanlığı aldığı günden beri Netanyahu’yla 7 kez görüştü. Bu görüşmelerin sıklığı bile bazı mevzularda anlaşamadıklarını gösteriyor. ABD Gazze’de artık tek başına söz sahibi olduğunu, bölgenin yeniden şekillenmesi ve gelişmesi konusunda İsrail’in söz hakkı olmadığını belirtiyor. Batı Şeria da, ABD-İsrail arasındaki ayrışmanın en temel noktası. Bundan sonra Orta Doğu’da İsrail’in mi patron olacağı yoksa ABD’nin mi direksiyonda olacağı belirlenecek. 19 Şubat’taki toplantıyla bunun netleşeceğini görüyoruz. İsrail artık yapıp ettiklerinin etkisini göremiyor; jeopolitiği doğru okuyamıyor. Çünkü tüm dünyada ciddi bir İsrail nefreti oluşmuş durumda ve bu süreç bu nefreti daha da artırıyor.
‘Kurtulmak istiyor’
İsrail, Orta Doğu’yu kendisine göre yeniden inşa etme çabasına girmiş durumda... İsrail, çıkarları için ABD’yi kullanmaya çalışıyor. Ama ABD’de ‘America First’ diyen bir tayfa var ve Trump da bu çizgide. İsrail’in Amerikan politikasını kendi lehine manipüle etmesini önlemeye çalışıyorlar.İsrail bu kararları alırken Siyonist lobiye aşırı güveniyor ve Amerikan siyaseti tamamen arkasında gibi davranıyor. Ben böyle olmadığını, Trump’ın gelinen noktada İsrail’den ve Netanyahu’dan kurtulmak istediğini, Gazze’yi ve Batı Şeria’yı önemli bir gerekçe olarak kullanacağını düşünüyorum.
‘Bu ne perhiz...’ (Emekli Büyükelçi Uluç Özülker)
“Netanyahu, ABD’ye gittiğinde Trump’tan arzu ettiği cevabı alamadı. Hatta biraz azarlandığını söyleyenler de var. Trump bu toplantıya epey zamandır çalıştı ama başarılı olur mu onu zaman gösterecek. Çünkü iki önemli faktör var: Silahları topyekün bırakacak, barış olacak noktaya henüz Trump’ın dilediği şekilde gidilmedi. 19 Şubat’ta toplanılacak ama hangi taleple ortaya çıkacakları da net değil. Bir terslik yaratabilecek gelişme de Kudüs ve Batı Şeria ile ilgili İsrail’in attığı adım. Trump Gazze’de bir şeyler yapmaya çalışırken, İsrail Batı Şeria topraklarını kendi topraklarına katacak adımlar atıyor. Yani bu ne perhiz bu ne lahana turşusu... Gazze konusunda Trump bir şey yapıyor ama İsrail’i kontrol altına alabildiğini gösteren açık bir durum yok. İsrail bugüne kadar ABD desteğiyle ayakta duran istilacı güç olarak bu çizgiyi terk etmemek, daha da perçinleyip ileri götürmek istiyor... ‘Ben yaparım, ABD benim üzerime gelemez’ politikasını sürdürüyor. Bunun gerçek tarafı da var. ABD’deki Yahudiler lobi olarak ayağa kalkmış durumda, evangelistler de inanç sistemi olarak İsrail’in yanında. Trump’ın Netanyahu’yu yola getirecek şekilde baskıyı artıracak kabiliyet ve güce sahip olduğunu çok net görmüyoruz.”