Magazin
Moderator
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, ABD Adalet Bakanlığı’nın Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurdu. Powell, Adalet Bakanlığı’nın cuma günü Fed’e büyük jüri celbi tebliğ ettiğini bildirdi. Celbin geçen yıl haziranda Senato’nun Bankacılık Komitesi’nde verdiği ifadeyle bağlantılı bir cezai iddianame tehdidi içerdiğini aktaran Powell,ifadesinin kısmen tarihi Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan çok yıllı bir projeye ilişkin olduğunu anımsattı.Powell, hukukun üstünlüğüne ve hesap verebilirliğe derin bir saygı duyduğunu vurgulayarak, “Hiç kimse, Fed başkanı da dahil olmak üzere kanunların üstünde değildir. Ancak bu benzeri görülmemiş eylem, yönetimin tehditleri ve süregelen baskısı bağlamında daha geniş bir perspektiften değerlendirilmeli” dedi.
‘Siyasi baskı’ iması
Bu yeni tehdidin verdiği ifadeyle veya Fed binalarının yenilenmesiyle ilgisi olmadığını savunan Powell, Fed’in kamu açıklamaları yoluyla Kongre’yi yenileme projesi hakkında bilgilendirmek için her türlü çabayı gösterdiğini, bunların sadece “bahane” olduğunu kaydetti. Cezai suçlama tehdidinin asıl nedeninin Fed’in para politikası kararları olduğunu öne süren Powell, şöyle devam etti: “Cezai suçlama tehdidi, Fed’in faiz oranlarını Başkanın tercihlerini izlemek yerine halka neyin hizmet edeceğine dair en iyi değerlendirmemize dayanarak belirlemesinin bir sonucudur. Bu, Fed’in faiz oranlarını kanıtlara ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği, yoksa bunun yerine para politikasının siyasi baskı veya yıldırma eylemleriyle mi yönlendirileceğiyle ilgilidir.”
‘Görevi sürdüreceğim’
Hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratların dönemleri dahil olmak üzere dört farklı yönetim altında görev yaptığını hatırlatan Powell, “Kamu hizmeti bazen tehditler karşısında kararlı durmayı gerektirir. Senatonun beni onayladığı görevi, dürüstlükle ve Amerikan halkına hizmet etme taahhüdüyle sürdürmeye devam edeceğim” diye konuştu.
Yıldızları hiç barışmadı
ABD Başkanı Donald Trump ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın yıldızı hiçbir zaman barışmadı. Trump, Powell’a yönelik eleştirilerini genelde faiz üzerinden sürdürürken ‘aptal’, ‘moron’ ve ‘yetersiz’ gibi pek çok sert ifade kullandı. Trump’ın eleştirileri özellikle geçtiğimiz yıl yeni bir boyut kazandı.
■ Trump 2025 yılının başında faizlerin derhal düşürülmesi çağrısı yaptı ve Powell’dan ‘siyaseti bırakıp faizleri düşürmesini’ istedi.
■ Nisanda Powell’ın faiz oranlarını gereğinden geç düşürdüğünü savunan Trump, Powell için ‘Too late Powell’ (Çok geç Powell) ifadesini kullandı. Trump, kendi sosyal medya hesabı Truth Social’de ‘Powell’ın görevden ayrılmasının daha hızlı olması gerektiğini’ yazdı.
■ Trump, aynı dönemde Powell’ıABD ekonomisine zarar vermekle suçladı ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine atıfla Fed’i eleştirdi.
■ Trump, geçtiğimiz yaz başında ise Powell’a yönelik ifadelerini sertleştirdi. Trump, haziran ayında Powell’ı faiz indirmediği için ‘aptal’ olarak nitelendirdi ve bunun ‘yüzlerce milyar dolara mal olduğunu’ savundu.
■ Trump, Temmuz 2025 itibariyle Powell’ın görevini sekteye uğrattığını ve birkaç ay içinde görevden ayrılacağını söyledi. Ancak Powell’ın görev süresi resmi olarak Mayıs 2026’da doluyor.
■ Trump, 24 Temmuz 2025’te Powell ile Fed binasını ziyaret etti. Bu sırada Fed başkanının binalar ve maliyetler hakkındaki ifadeleri sosyal medyada tartışma yarattı.
■ Trump, ağustos ayında sosyal medya hesabından Powell’a ‘inatçı’, ‘moron’ gibi sert ifadeler kullandı ve faiz indirimi çağrısını yineledi.
■ Trump, ekim ayında Güney Kore’ye ziyareti sırasında yaptığı konuşmada Powell’ı yine eleştirdi, faiz indirimlerini yetersiz bularak ‘çok geç’ ifadesini kullandı.
■ Fed’in 10 Aralık 2025 tarihli karar toplantısı öncesi Trump, Powell’a yönelik eleştirilerini sürdürerek ‘kötü bir başkan’ ifadesini kullandı ve bir değişiklik olacağını söyledi. Trump, ardından Fed’in faiz indirimini çok küçük bulduğunu, bunun ‘yetersiz’ olduğunu söyledi.
■2026 yılı itibariyle Powell hakkında ceza soruşturması başlatıldı; Powell bu adımları Fed’in bağımsızlığına siyasi baskı olarak nitelendiriyor. Trump ise soruşturmaya dair hiçbir bilgisi olmadığını savunuyor.
Altın fırladı
İran’daki protestolar, ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesi, Çin-Japonya arasındaki diplomatik kriz ve ABD’nin Grönland’ı ilhak edebileceğine yönelik küresel çapta devam eden jeopolitik gerilimler ve son olarak Fed’in bağımsızlığına yönelik artan endişeler yeni haftada varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oldu. Fed Başkanı Jerome Powell’ın cezai iddianame tehdidi alması bu endişelerin yeni haftada piyasaların odağında yer almasına neden oldu. AA’ya konuşan analistler, söz konusu gelişmenin tedirgin edici olduğunu ancak faiz oranları üzerindeki acil etkisinin henüz net olmadığı yorumunda bulundu.
Söz konusu gelişmelerin etkisiyle altının onsu 4 bin 601 dolarla rekor kırdı. Altının onsu cuma günkü kapanışa göre yüzde 1.8 artışla 4 bin 583 dolardan, gümüşün onsu yüzde 4.7 artışla 84.3 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0.7 yükselişle 63.2 dolarda seyrediyor.
Borsa rekorla başladı
Küresel piyasalar teknoloji hisseleri öncülüğünde haftaya pozitif başlarken, piyasalarda Fed’in bağımsızlığına yönelik endişeler arttı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yüzde 0.55 artışla 12.267 puana çıkarak güne rekor seviyeden başladı. Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0.93 yükselişle 12.200 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirmişti. Dün açılışta ise BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre yüzde 0.55 artışla 12.267 puana çıkarak rekor seviyeden başladı. Bankacılık endeksi yüzde 0.35, holding endeksi yüzde 0.13 değer kazandı.